Een kabel in de kink (Voorschoten – DWT)

Ik ben waarschijnlijk ietwat laat voor nieuwjaarswensen, dus laat ik dat niet meer doen. Bovendien hebben velen van onze vereniging tijdens Tata zichzelf een goede start gegeven voor een bijzonder ongelukkig jaar. Ik ga niet in op individuele gevallen, maar laten we zeggen dat het clubratinggemiddelde een behoorlijke deuk heeft opgelopen. Enige lichtpuntjes waren clubgenoot Schelvis en waarschijnlijk toekomstig clubgenoot Carlsen die ongeslagen eerste werden in hun groep: proficiat heren! (Als ik per ongeluk iemand vergeten ben, mijn excuses.)
Ja, want dat blijkt een serieuze mogelijkheid te zijn. Zoals u waarschijnlijk al weet, kan een eventuele sponsor op het toneel komen. De vraag of wij dit eigenlijk wel moeten willen, is ons voorgelegd en dit is uiteraard discussiewaardig. Die discussie wil ik hier niet voeren, maar ik vermoed wel dat dit de eigenlijke reden is dat er in januari geen interne competitie gespeeld wordt: angst voor extreme emotionele agressie die dit doet opwekken waarbij mensen stoelen en tafels door de zaal naar elkaar toe gooien en waarbij mensen tegengesteld gaan rokeren. U weet natuurlijk dat de media de macht hebben, dus voor de Wijkertoren is uw verslaggever feitelijk een soort van alleenheerser. Echter, mij lijkt het verstandig om mij ditmaal afzijdig te houden en u voor een keertje niet met propaganda materiaal te indoctrineren. Ik kan u echter wel garanderen dat ik een mening heb. Tenminste, dat denk ik.
Linksom of rechtsom of in mijn geval vaak achteruitom, ik zal proberen de subjectiviteit in de verslaglegging te waarborgen. Wellicht tegen de wil van een eventuele sponsor zal ik proberen u te blijven voorzien van onjuiste informatie en extreem controversiële, ongewenste uitingen.
Maar zoals ik beloofd had, zal het verslag de komende tijd (bij wijze van experiment) een andere vorm aannemen, waarbij ik één partij probeer uit te lichten (en waarbij ik dus de andere 7 verliespartijen probeer te verdoezelen). Dit met doel om schaaktechnisch een iets hoger niveau te bereiken en om specifiek één iemand belachelijk te maken met zijn partij. Over mijn oproep om uw partijen van tata in te sturen is zo massaal gehoor gegeven dat… ehhh… Laten we het erop houden dat het moeilijk was een partij te kiezen. Op het eerste oog zou dit kunnen komen doordat er zó belachelijk slecht gepresteerd is dat niemand iets wilde insturen, maar ik begin eigenlijk een klein beetje het gevoel te krijgen dat de oude site helemaal niet gehackt is, maar dat jullie mij deze nieuwe site gegeven hebben om van me af te komen. Ik speel het spel gewoon maar mee.
Over de wedstrijd tegen Voorschoten afgelopen zaterdag:
Voorschoten was bij aanvang van de wedstrijd koploper in onze poule met 9 matchpunten, terwijl wij er nog maar 5 hadden. Om nog een beetje kans te houden op promotie was dus een overwinning vereist. In een schattig zaaltje in het bruisende Voorschotense centrum speelden wij onze potjes. Een zaaltje waar het griepvirus ook geland was en waarbij om de zoveel tijd wat gesnotter klonk uit een willekeurige hoek. Ikzelf heb hieraan ook mijn steentje/snotje bijgedragen.
De wedstrijd begon voorspoedig: Richard kwam met geheime opening die ik niet in het openbaar mocht verklappen, die hij mij in hoogst vertrouwen heeft verteld en die helemaal niks te maken heeft met de zet Dc2, zeer makkelijk tot overwinning, hoewel de tegenstander hier ‘niet vrijuit’ ging. Thomas maakte remise en Rick maakte nog extremer remise. BP leverde het team ook een puntje en ikzelf kon de 4-1 op het scorebord zetten. Overigens was op dit krijtbord al sprake van zware psychologische oorlogsvoering: Eerst hadden zij (de vijand) mijn naam foutief gespeld, wat volledig bewust moest zijn geweest, aangezien ik zeer beroemd ben. Vervolgens heeft iemand (na afloop werd mijn vermoeden dat dit Rick was bevestigd) de tegenstander ‘Blom’ in ‘Bom’ veranderd. Dit waarschijnlijk geïnspireerd door onze overstap op treinstation Schiphol waar ons veelvuldig werd medegedeeld dat wij voor onze eigen veiligheid onze bomtassen niet onbeheerd moesten achterlaten. De partij ‘Bom-broek’ werd overigens, zoals reeds vermeld, remise. Toen was het lange wachten begonnen. Eerst ging Jimmy onderuit in een toreneindspel, vervolgens Erik die met Loper+Toren een vesting tegen Dame tevergeefs zocht. Hij offerde onbewust zijn koning. Cas had een chaos op het bord tot in het eindspel. Hij zei de remisevariant die erin zat, gezien te hebben, maar blijkbaar wilde hij toch meer en was hij zich niet bewust van de 4-3 tussenstand. Beetje vreemd allemaal. Meer informatie nodig. Het werd dus 4-4. Hier hebben wij hélémaal niks aan. Voorschoten en Den Haag mogen nu strijden om de promotieplek, voor ons is het seizoen eigenlijk wel over zo.
Zoals beloofd: het verslag gaat in nieuwe stijl verder: ik kies één partij uit die ik uitgebreider ga bespreken. Na de wedstrijd is democratisch besloten dat dit de partij van Erik moest zijn, maar die partij heeft de virtuele overdracht naar mij niet overleefd. Verder heb ik alleen Thomas’ partij, maar aangezien hij nog genoeg schitterende partijen gaat spelen in de toekomst, heb ik in een ijdele bui besloten mijn eigen partij maar te bespreken. Dit heeft BP er niet van weerhouden om woensdag nog enkel een stelling naar mij toe te sturen, die ik u niet wil onthouden:

Hier speelt BP …Dxd4! Vervolgens pakt hij b7 eraf en daarna de dame. Hiermee kwam hij een volle toren voor te staan.

Nu dus de uitgelichte partij: B. Veltkamp – M. Ratsma (bord 1)

Allereerst een opmerking: deze partij heeft 32 zetten. Ik ga niet 32 diagrammen erbij zetten. Om de varianten te kunnen volgen, stel ik voor dat u een bord erbij pakt. Wellicht dat iemand ooit in een opwelling een schaakbordje in de site programmeert, maar tot dan bent u aangewezen op eigen materiaal.
[Update] U hebt mazzel! Ik heb de partij ingevoerd voor u. Via de volgende link komt u er:
https://www.chess.com/live/game/2603996327
1. d4                d5
2. Pf3              e6
3. g3                Pf6
Ik besloot deze opstelling in te gaan zonder echt goede reden. In mijn ervaring levert dit redelijk kalme stellingen op, waar ik het best uit de voeten kan.
4. Lg2             Le7
5. 0-0              0-0
6. Pbd2
Waarschijnlijk is 6. c4 theorie, maar ik heb altijd geleerd geen theorie te spelen tegen jeugdspelers, dus vandaar deze zet. Ik kies hier al eigenlijk voor de opstelling met c3 ipv c4. Een alternatief had misschien geweest b3 en c4, maar een dubbele financietto bevalt me nooit zo. In snelschaakpotjes een aantal keren geprobeerd, maar ik vind het nogal saai en zwart krijgt vaak de overhand.
6                      …b6
7. Pe5             c5
8. c3                Lb7
9. Pdf3
Ik kreeg vrij snel spijt van deze zet. Mijn idee was om het zwarte paard, dat zich zou ontwikkelen op c6 of d7, af te ruilen en een nieuw paard op e5 te zetten. Maar zwart kan wachten met dit paard. Dan is het lastig een goed plan te vinden met wit.
9                      …Pe4
Die krijg ik dus nooit weg (behalve dan met Pd2, maar ja, daar kwam ie net vandaan). Zegt u het maar: wat moet ik hier doen? 10. Da4? dan volgen a6 en b5 en alleen zwart is daarmee opgeschoten. 10. a4? Dit is vooral voor mij een verzwakking. Na 10…a5 dreigt zwart altijd cxd4 cxd4, waarna er een stuk (waarschijnlijk paard) beland op het gat b4, terwijl ik niks kan met het gat op b5. 10. Dc2 doet niks en bovendien komt er in de toekomst toch een toren op c8, waarna mijn dame een nieuw oord moet vinden. Dus ik besluit maar tot 10. Le3 waarmee ik veins druk op c5 uit te oefenen. In de toekomst is het veld c1 ook vrij voor een toren.
10. Le3           f6
Hier had ik op gehoopt. Het is misschien de beste zet voor zwart, maar dit geeft mij in ieder geval een doelwit op e6. Hier ga ik direct op af. Merk op dat ik ook nog Lh3 tot mijn beschikking heb, zodat ik f5 óf Lc8 kan afdwingen. Na f5 is e5 een gat voor mijn paarden. Na Lc8 heeft het paard op c6 geen verdediging, wat in sommige varianten gunstig kan zijn. (hoewel dit venijniger zou zijn met mijn loper op g2 uiteraard.)
11. Pd3           Pc6
12. Pd2
Dat paard op e4 moet echt uitgeschakeld worden. Ik twijfelde of ik eerst 12. Pf4 moest inlassen. Belangrijk hierbij is dat de geen extra tempo voor zwart oplevert in het centrum, want na 12. Pf4 Dd7 13. Pd2 e5?? 14. Pxd5! stort zwart in. Toch wilde ik liever even afwachten wat mijn tegenstander zou doen op 12. Pd2. Mijn paard op d3 blijft zo flexibel. Bovendien kan een paard op f4 misschien een springplak worden voor g5, f5 ideeën voor zwart.
12                    …cxd4
13. cxd4          Pxd2
14. Dxd2         e5
15. dxe5          fxe5
Merk op dat 15 …d4 loper insluiten niet werkt: 15 …d4? 16. exf6 dxe3 17. fxe7 exd2 18. exd8=D d1=D 19. Dxf8+ (tussenschaak, een toren meepikkend) Txf8 20. Tfxd1 en wit heeft deze slag gewonnen.
Zwart staat iets prettiger, maar de centrumpionnen kan ik als doelwit gebruiken. Nu dreigt zwart echter wél mijn loper in te sluiten. Hier bestede ik onnodig veel tijd om 16. f4?? werkend te krijgen, maar ik kan u niet uitleggen hoe ik niet een stuk verlies na zwart opmars: 16 …e4 17. Pe5 d4 18. Lf2 e3. Ook lang naar Dc3 gekeken. (de vork d4 werkt natuurlijk niet, want ik heb Db3 tussenschaak.) Maar na 16 …Tc8 17. Db3 Pa5 heeft zwart gewoon heeft veel tempos gewonnen. 16. h4 h6 inlassen is een mogelijkheid, maar dit leek mij vooral onnodige verzwakking van mijn koningsstelling. Dus hier besluit ik maar mijn loper wat lucht te geven door met mijn staart tussen de benen Dd1 terug te trekken.
16. Tc1           Tc8
17. Dd1           Kh8
18. b4
Met deze zet was ik erg tevreden. Ik dreig met b5 een belangrijke verdediger van het centrum weg te jagen en ook kan ik dan Da4 spelen, om druk uit te oefenen op a7 en met Tfd1 mijn ontwikkeling te voltooien. Zwart wil zelf eigenlijk nooit de centrumpionnen opspelen hier (tenzij er echt iets mee te halen valt), omdat dat enorme gaten oplevert. Speelt zwart zelf 18 …b5? dan is er een gapend gat op c5. Na 18 …a6 was ik 19. Db3 van plan en ik blijf drukken op het centrum. Volgensmij kan deze zet ook tactisch verantwoord worden: 18 …Lxb4? 19. Txc6! Lxc6 20. Pxb4 is goed voor wit. 18. …Pxb4? 19. Txc8 Dxc8 20. Pxb4 Lxb4 21. Lxd5 Td8 (??) 22. Lxb7 Txd1 23. Lxc8 Txf1+ 24. Kxf1 en wit wint. Overigens valt in veel varianten ook e5, mochten er gaten zitten in mijn berekende varianten hierboven.
18                    …e4
19. Pf4            Te8
Mijn tegenstander dacht 30 minuten na over deze zet. Blijkbaar besefte hij spontaan dat het opstomen van de centrumpion inderdaad enorme gaten oplevert. Ook e6 komt weer in beeld (is nooit uit beeld geweest…) Zwart kan ook Pe6 toelaten en een kwaliteit offeren, maar dit lijkt nooit echt genoeg te zijn. Ik sla f8, zet mijn loper op d4 en kan achterover leunen. Je kan lang nadenken over varianten waarin zwart een tegenaanval probeert door zelf d4 te spelen, maar dit werkt gewoon niet. Zoals 19 …d4 20. Pe6 De8 21. Pxf8 dxe3 22. Dd7 en wit redt het paard gewoon (óf slaat op b7)
20. b5             Pa5
21. Txc8         Dxc8
22. Pxd5         Lc5
Ik dacht hier een pion te hebben gewonnen en dat zwarts centrum instortte, maar deze zet maakt het toch lastig. Mijn paard op d5 moet weg, anders volgt de penning Td8.
23. Pf4            Lxe3
24. fxe3
Lelijk, maar redelijk effectief. Mijn f-toren krijgt een open lijn en ik kan een koningsaanval beginnen.
24                    …Td8
Hier wordt ik verleid tot 25. Pe6 Txd1 26. Txd1 Dg8 27. Td8 Dxd8 28. Pxd8, maar in dit eindspel verlies ik misschien een pion op de damevleugel. Dames op het bord houden is voor zwart veel uitdagender
25. Da1           Pc4
26. Lh3
Alle witte stukken komen ineens tot leven. Een koningsaanval begint, vooral omdat g7 bijzonder moeilijk te verdedigen blijkt. Wit staat hier al gewonnen zelfs. Zwart moet eigenlijk wel voor een tegenaanval kiezen. Ik zag niet direct hoe ik zou winnen hier, maar ik zag dat zwart enorme problemen ging hebben.
26                    …Dc5
27. Pe6           Dxe3+
28. Kh1          Tg8 (met remiseaanbod)
Het is hier nog even nauwkeurig zijn: 29. Tf8 Dh6! en wat dan? 29. Pxg7 Txg7 30. Tf8# lijkt sterk, maar na 29. Pxg7 Dxe2! heb ik niks meer. Elk schaakje dat ik geef wordt met Db2 geblokkeerd. Echter, 29. Tf7! is winnend. Mocht zwart ooit de illusie krijgen dat hij e4-e3+ schaak kan spelen, dan sla ik gewoon die loper eraf met Txb7.
29. Tf7            Ld5
30. Txg7
En zwart kan op geen enkele manier de a1-h8 diagonaal afsluiten. De aanval is dodelijk. Na 30 …Lxe6 volgt 31. Txa7+ met mat.
30                    …Dxe2
31. Txg8+       Kxg8
32. Dg7#         1-0

Conclusie: ietwat zwak in de opening, maar verder geen grote blunders gemaakt en de meeste dingen wel gezien. Optimaal geprofiteerd van zwarts 18…e4?? wat het kantelpunt in de partij was. Dus ik ben tevreden met de partij. Ik hoop dat u er ook wat van heeft kunnen opsteken, of dat het u vermaakt heeft.

Volgende ronde: 10 maart 2018.
Tegenstander: Schaakmat Westland
Tot dan!

2018: wanneer uw partij mag stralen!

Toen ik vanochtend naar de datum keek, kwam ik er met grote schrik achter dat het al dertien dagen 2018 is. Mijn ‘goede’ voornemen voor dit jaar is om het verslag iets anders aan te pakken: mijn plan is om één partij van de dag eruit te pikken en die dan uitgebreid te analyseren. Hierbij ga ik geen gebruik maken van mijn computer (die overigens net zo goed is in schaakposities beoordelen, als dat een wasmachine goed is in brood bakken…), omdat ik het juist leuk vind zelf in stellingen met ideetjes te komen, ongeacht of die nou precies kloppen of niet. Hopelijk heeft dit ook een hogere didactische waarde voor de lezer. Zeker aangezien ik voorheen enkel een paar diagrammen uit de lucht plukte zonder enige toegevoegde waarde.

“Maar wat betekent dit voor mij?”, vraagt u zich nu af! Aangezien januari geen bondswedstrijden bevat, maar enkel het Hoogovens Tatasteel schaaktoernooi van Corus, en aangezien ik hier helaas niet deelneem, wilde ik u de kans geven een eigen partij te nomineren ter analyse. Speelt u mee, en heeft u een interessante partij gespeeld, dan kunt u mij die opsturen en wellicht ga ik die vervolgens op de website publiceren. Het hoeft geen extreem spectaculaire partij te zijn (sterker nog, de wat mildere partijen vind ik persoonlijk veel fijner, omdat daar creatieve ideeën en lange termijn plannen veel belangrijker zijn). Ook is uiteraard elk niveau welkom, ik bluf me er wel doorheen.

Geïnteresseerd? Dan kunt u uw partij naar mijn mail sturen. Een foto van het notatiebiljet (leesbaar handschrift!) is genoeg, of gewoon als tekst, of als .pgn-bestand. Ik ga mijn mailadres niet hier letterlijk op de website verkondigen, want met al die hackers tegenwoordig vind ik dat niet verstandig. Veel mensen zullen mijn mailadres al weten (of in de computer hebben). Voor de anderen: neem mijn voornaam en achternaam; zet hier een punt (.) tussen; zet er vervolgens @ hotmail . com achter. Voilá, dat moet werken. (Sorry dat dit zo omslachtig moet.)

En verder wens ik u veel succes met uw partijen!

Ik ben benieuwd of mijn mailbox overspoeld raakt, of dat het angstvallig stil blijft. Na januari niks meer insturen a.u.b.!

Kerstpuzzels oplossingen

Zoals beloofd, hierbij de antwoorden van de puzzels van vorige week (zie een aantal pagina’s hieronder). In de meeste gevallen is LINKS de puzzel en RECHTS de oplossing. Tot volgend jaar!

1: Een openingstrucje (**)


Er zijn 2 varianten denkbaar:
A) Pxe5 fxe5   Dh5+ g6    Dxe5+ Pe7   Dxh8      torenwinst (diagram rechts)
B) Pxe5 fxe5   Dh5+ Ke7   Dxe5+ Kf7   Lc4+ Kg6   Df5+ Kh6   d4+ g5   h4     en zwart gaat mat (diagram links)
*Opmerking. Variant B is niet helemaal compleet en tamelijk ingewikkeld als zwart ‘d5’ speelt.
Wit staat echter altijd nog heel goed.

2: Oeps foutje, of toch niet?! (**)

Na Lf1 Lxf1 kan wit met een ‘dolle toren’ remise houden: Th7+ en de toren blijft schaak geven op h7, g7 en f7. Als zwart de toren slaat, is het pat!

3: Weinig is genoeg (***)

Kf7      Kh8 Pe5
a) h7 Pg6#
b) Kh7 Pd7    Kh8 Pf8    h7 Pg6#

4: Grootmeesterlijke truc (***)

…Db6+ (enige schaakje)
Kh1 Pf2+ (of: Kf1 Df2# is mat)
Kg1 Ph3+ (damewinst is ook goed, maar dit is zelfs nog beter)
Kh1 Dg1+ (of: Kf1 Df2# is mat)
Txg1 Pf2# (stikmat)
In principe kan wit na Db6+ ook Pd4 spelen en vervolgens op e3 mat afwenden. Maar zetten als Pd4 analyseren is natuurlijk helemaal van de zotte.

5: Acht aan de macht (****)

Meerdere antwoorden zijn goed, bijvoorbeeld: a6,b4,c2,d8,e5,f7,g1,h3 (zie diagram)
Dit is lastiger dan het lijkt, want (voor zover ik kan zien) is er geen ‘algemene’ methode om dit op te lossen. Triviaal is dat elke lijn één dame heeft en elke rij één dame, maar daarna wordt het lastig. Simpelweg alle dames op paardensprongen van elkaar zetten werkt niet: a1,b3,c5,d7,e2,f4,g6,h8 is GEEN oplossing want a1 en h8 vallen elkaar aan.
Na een beetje puzzelen en proberen komt er wel een antwoord uit.

6: In de nesten (****)

Ten eerste: Kxe1 om zwart helemaal vast te zetten. Zwart kan alleen nog maar Da2 en Da1 spelen.
Ten tweede: haal een paard op h8 om stikmat te zetten.
Nu moeten we even goed kijken; wit wil op b3 mat zetten met het paard, maar daarvoor moet de verdedigende pion op c4 verdwijnen. Wit slaat eerst c5, daarna c4, daarna b3.
Merk op dat in deze volgorde de dame op a1 staat, en de toren op b3 niet verdedigd. Slaat wit eerst op c4 en NIET op c5, dat kan zwart een tempo verliezen door c5-c4 te spelen. Nu kan wit niet meer winnen, de dame staat altijd op a2 als wit b3 wil slaan.

7: De kerstboom (**)

La4+ Kxa4   b3+ Kb5    c4+ Kc6    d5+ Kxc7    e6 En de torens, loper en koning kunnen de pionnenketting niet verstoren.
*Opmerking: Na La4+ Kc4 leidt Lb3+ Kb5 tot zettenherhaling en is dus ook remise.

8: Gekkenmat (*)

Meerder antwoorden zijn goed, maar de laatste zet is altijd Dh4#
1) f3 e5
2) g4 Dh4#

9: Maffe dubbele aanval (*)

…Txb2 ?? 0-0-0+ torenwinst, want zwart staat schaak hierdoor.

 10 Illegaal rokeren: (*)

1) Wit staat schaak
2) Wit gaat door een ‘schaakveld’ heen (d1, door de loper op g4)
3) Wit staat schaak ná het rokeren (c1, door de loper op h6)
4) Wit rokeert over zijn eigen paard op b1.
5) De dame op d1 slaan met rokeren is natuurlijk helemaal bizar.

11: Foutje in de spelregels (1) (***)

b7-b8=Zwart Paard Er staat NIET in de spelregel welke kleur het nieuwe stuk moet hebben. Het zwarte paard blokkeert een vluchtveld voor de koning.

12: Foutje in de spelregels (2) (**)

b7-b8=L, waarbij de loper van ‘d5’ op ‘b8’ wordt neergezet. Er staat NIET in de spelregel dat er een nieuwe loper gepakt moet worden, je mag ook gewoon een witte loper van het bord pakken.

13: Pxe6# (****)

Voor zover ik heb kunnen ontdekken is het snelste 6 zetten. Pxe6# is een lastige eindzet, omdat e6 best vaak gedekt staat door zwart in de beginpositie. Ook moet op één of andere manier de zwarte koning van e8 af om schaak te komen staan. Bovendien moet er op e6 een stuk geslagen worden, wat de boel nog iets verder compliceert.

Wanneer we mat proberen te zetten met alleen een paard kom ik uit op 9 zetten:
Pf3 d6   Pd4 f6   Tg1 Kd7   Th1 De8   Tg1 Kd8   Th1 Le6   Tg1 Pd7   Th1 Tc8   Pxe6#

Andere stukken kunnen het paard helpen. Een voorbeeld van 7 zetten:
Pf3 f6   Pd4 g5   e4 Lg7   Dh5+ Kf8   Tg1 d6   Th1 Le6   Pxe6# We kunnen echter een trucje toepassen: bij dubbelschaak kan zwart nooit slaan of tussenplaatsen. Daarom hoeven we e6 niet eerst veilig te maken voor het paard. Daardoor is 6 zetten mogelijk:
optie 1) Pf3 e6   d4 De7   Lg5 Kd8   Lh4 Pa6   Pg5 De8   Pxe6#
optie 2) Pc3 e6   b3 La3   Pe4 Kf8   Pc5 De8   Lxa3 a6   Pxe6# (zie diagram)

Technisch gezien hoeft het niet per se het paard te zijn dat mat geeft. Met aftrekschaak kan Pxe6# gespeeld worden, zonder dat het paard schaak geeft. Ik heb echter niet kunnen ontdekken hoe dit kan helpen. Andere creative ideëen, zoals het promoveren van een pion tot nieuw paard, gaat ons niet helpen iets te vinden sneller dan 6 zetten.

14: Merkwaardig matje (***)

h5xg6# e.p. is de laatste witte zet geweest.
Uit het eerste diagram:
…g7-g5
h5xg6# e.p.
En we bereiken de puzzelstelling in het tweede diagram.

15: Zelfpat (**)

Kh5 a3 Th4 a2 g4
Het maakt niet uit welke zet zwart nu speelt. Na elke zet is het pat.
…a1=D pat (zie diagram)

16: Hoe dan? (*)

Links: Nee, de loper kan nooit op h1 terecht zijn gekomen. Elk veld waar de loper vandaan kon komen (g2,f3,e4 etc…) zou schaak zijn geweest.
Rechts: Ja, de laatste zet is bxa8=L+ geweest.

17: Mat in 22 (*)

Alle pionen tot dame promoveren op a8 en laten slaan. Als de laatste pion uit de weg is, is Txa8# mat.
Het kan trouwens sneller. Als de a2 pion weg is, dan komen de witte stukken los en kan de toren mat zetten. Dan is het mat in 10.

18: De Hollandse windmolen (**)

Zwart kan niet ontsnappen aan de witte toren en loper. Wit kan daardoor bijna alle stukken slaan:
Txg7+ Kh8
Txg4+ Kh7
Tg7+  Kh8
Txg3+ Kh7
Tg7+  Kh8
Txd7+ Kg8
Tg7+  Kh8
Txc7+ Kg8
Tg7+  Kh8
Txb7+ Kg8
Txa7
En dit eindspel is winnend voor wit.

Strijd der Torens

Na alle lange reizen die wij reeds ondernomen hebben, kan men bijna vergeten zijn dat er bij ons in de provincie ook nog geschaakt wordt. Afgelopen zaterdag mochten wij het opnemen tegen de andere toren uit de streek: de Waagtoren, uit het pittoreske Alkmaar. Dit is, naast de thuisstad van de mooiste voetbalclub van het land, ook de stad der kaas. Ik vermoed dat dit ook de naam kan verklaren: kaas moet vast ook gewogen worden en dat zal dan vast in de buurt van een toren plaatsvinden… ofzoiets. Of misschien ontbreekt mij gewoon een stukje algemene kennis. Nah goed, het moge duidelijk zijn dat wij op onze hoeden moesten zijn voor openingen met betrekking tot… ehhh… kaas?! Nee nee het voorbereiden op onze tegenstanders is niet erg aan ons besteed. Van mezelf weet ik dat ik mezelf alleen maar bang maak als ik het doe: “ja dat kan ook niet want dan doet ie dat, en dat vind ik ook niet fijn, en dat ook niet, dus dan moet ik op zet één niet dat doen, maar iets anders, maar dat kan ik ook niet…” Onbevangen erin gaan werkt soms beter dan. Ditmaal forceerde ik, zonder enige voorbereiding, mijn tegenstander om Londens te spelen. (d4 Lf4 e3 c3 etc., die opening lijkt ook wel een trend te worden tegenwoordig.) Het lijkt er ook op dat vrijwel niemand van de tegenstanders zich tot het bot toe voorbereid trouwens.

Nadat onze teamleider met een toevalsgenerator de opstelling had bepaald, en wedstrijdleider Aart een ontroerende toespraak had gehouden over het correct toepassen van pionpromotie, mochten wij de tegenstander de hand schudden en kon het gevecht beginnen. Het moet gezegd worden dat wij met uitzonderlijk lage ambities aan de wedstrijd begonnen. Door onze voorgaande uitslagen zijn zowel degradatie als promotie nauwelijks mogelijk en moeten wij ons schikken in een bescheiden rol in de middenmoot. Zelf houd ik me altijd vast aan de gedachte dat ik niet speel voor het plezier van het winnen, maar om mijn tegenstander dit te ontnemen. Op deze manier heeft het leven toch altijd zin.

Tijdens de wedstrijd zijn allemaal mooie, heroïsche, spectaculaire, historische en ongeziene dingen gebeurd. Vooral dat ‘ongeziene’ is belangrijk. Ik heb het niet gezien dus ik kan het er niet over hebben. Ditmaal hebben 4 trouwe teamleden hun partij bij mij ingeleverd ter analyse en vooral omdat ik hun dwong: R, R, T en ikzelf. Hierbij interessante partijfragmenten:

Richard: hij had een zware middag, hoewel het lange tijd gelijk opging. Het was een tamelijk positionele partij en de grootste truc die erin zat was Dh4 dubbele aanval! Maar goed na Kg7 Dxe7 Tfe8 heeft zwart best wel compensatie en Richard kwam wat passief te staan. In tijdnood ging hij een slecht eindspel in waarbij de zwarte a-pion vrije doorgang had.

Rick: door een slippertje in de opening moest ie achteruit, maar de tegenstander ging ietwat fanatiek ten aanval en de zet La6xe2 was niet goed. Na Db3 heeft zwart een probleem. Na Ld6 kan wit Txc6! doen en vervolgens na Txc6 de investering met rente terugwinnen met Pxd4. Een aantal zetten later was het punt binnen.

Thomas: in deze stelling kwamen beide partijen remise overeen. Uiteraard deed Thomas dit enkel uit wedstrijdtechnische overwegingen: de zwarte koning staat praktisch gezien eigenlijk al mat en zwart moet veel materiaal offeren om dit te voorkomen. Maar goed, het tonen van genade kan veelal op lange termijn meer opleveren. Althans dat probeer ik mijn tegenstanders altijd wijs te maken…

Ikzelf: mijn stelling was op zich prima, alleen mijn koning was een beetje een zorgenkindje. Gelukkig bleek die veel sneller te kunnen rennen dan die toren en dame. Via f8-e7-d7-c6-b5-c4 werd een veilig onderkomen gevonden. Opvang in de regio zal ik het maar noemen. De witte pionnen op de koningsvleugel hadden gevaarlijk kunnen worden, maar in tijdnood speelde mijn tegenstander het waarschijnlijk niet op de beste manier (wederzijds waarschijnlijk) en kon ik mijn stukken activeren. Op zet 41 had ik alle tijd om het matnet rondom de witte koning helemaal uit te rekenen en was het punt binnen.

Verder heeft Erik remise gespeeld in een positionele partij. BP won ergens een dame op zet 16 (bron: Richard). Jimmy won omdat hij goed speelde. Cas won door zich voor te bereiden op kazige openingen. Ik ben niet scherp vandaag, verzint u zelf maar een grap met gatenkaas ofzo.

Dus 6-2, wat voor de tegenstanders waarschijnlijk vervelender was dan dat het voor ons plezierig was. Maar goed we staan nu derde in de klasse met een straatlengte achterstand op de nummer 1. Echter, volgende wedstrijd staat een directe confrontatie op het programma dus met een heel groot beetje geluk kunnen we ons nog terugwerken in de strijd om de bovenste plek. Maar laten we eerst nog even Kerst-, Nieuwjaar- en Tatataferelen ondergaan.

De kerstgedachte zat er bij onze Waagtorense collega’s al behoorlijk in trouwens. Zij wilde ons, Rick en mij, wel helpen thuis te komen in Amsterdam. Allemaal dezelfde kant op. Pikant detail hierbij was dat zij precies onze tegenstanders waren, waarvan we net 2-0 gewonnen hadden. Achteraf gezien hadden we ze hiervoor best wel een puntje willen geven. Onthouden voor volgend jaar… Maar heren, ik weet dat jullie dit gaan lezen, nogmaals bedankt hiervoor. Wij staan bij jullie in het krijt. Voor toekomstige tegenstanders, ik weet ook dat jullie dit gaan lezen, op zoek naar onze openingen en onze strategieën, ons thuisbrengen levert een halve punt op; ons ophalen levert een vol punt op. Deal?!

Dus hierbij wens ik u prettige dagen en moge het nieuwe jaar u veel voorspoed brengen!

-Uw verslaggever.

Kerstpuzzels bij de jeugdavond

De laatste schaakavond van het jaar is traditioneel altijd moment om iets bijzonders te doen. Ditmaal, na het succes van vorig jaar, heb ik de jeugd weer een aantal kerstpuzzels voorgeschoteld om op te lossen. Wilt u ook een poging wagen, gaat u dan uw gang. Het zijn er 18 in totaal. Er is één regel: neem een schaakbord erbij om zelf dingen te kunnen uitproberen, dat maakt het een stuk leuker ;). Ik zal over één week, op 29 december, de antwoorden geven op deze site. Let op: dit zijn geen ‘gewone’ puzzels. De vragen/antwoorden zijn soms gemeen, bijzonder of vreemd. Makkelijkere vragen hebben 1 ster, moeilijkere vragen hebben 4 sterren. Succes!!

Eervolle vermelding: de winnaars bij de jeugd, met 7 vragen goed in één uur, waren Manon en Sophie. Tweede waren Arno en Esteban, zij hadden 6 moeilijke vragen opgelost!

1: Een openingstrucje (**)

In deze stelling kan wit een pion winnen met Pxe5. Als zwart fxe5 speelt, dan kan wit heel goed komen te staan.

Hoe moet wit verder spelen als zwart het paard slaat?

Tip: kijk naar ‘dwingende zetten’; zetten waar zwart op MOET reageren, zoals schaakjes.

 

 

 

 

 

 

2: Oeps foutje, of toch niet?! (**)

Wit speelt hier Lf1. Dit LIJKT dom, maar wat is het idee achter deze zet?

 

 

 

 

 

 

 

 

3: Weinig is genoeg (***)

Normaal gesproken is één paard niet genoeg om mat te zetten. Soms kan dit echter wel.

De witte pion dient als blokkade.

Zwart aan zet, mat in 5.

Tip: zorg ervoor dat de witte koning NIET uit te hoek ontsnapt.

 

 

 

 

 

4: Grootmeesterlijke truc (***)

Op eerste gezicht lijkt het misschien niet zo, maar de witte koning heeft een heel groot probleem.

Zwart kan op spectaculaire wijze mat zetten! Hoe?

Tip: elke zet die zwart speelt is ‘schaak’

 

 

 

 

 

 

5: Acht aan de macht (****)

Zet 8 dames op het schaakbord zonder dat ze elkaar aanvallen.

 

6: In de nesten (****)

Vraag me niet hoe, maar zwart heeft zichzelf behoorlijk in de problemen gewerkt.

Hij staat bijna helemaal vast! Wit kan hiervan profiteren.

Wit aan zet, mat in 15.

 

 

 

 

 

 

7: De kerstboom (**)

Zwart staat hier veel beter, want hij heeft twee torens over. Toch kan wit hier nog remise maken door een blokkade te maken.

Op welke manier kan wit hier remise maken?

 

 

 

 

 

 

 

8: Gekkenmat (*)

Herdersmat duurt maar 4 zetten. Het kan echter nóg sneller. Als wit héél slecht speelt, kan zwart in 2 zetten winnen.

Hoe gaat dit?

Wit      | Zwart

1) …  | …

2) …  | …# schaakmat

Dit is de kortste schaakpartij die mogelijk is.

 

9: Maffe dubbele aanval (*)

Zwart speelt hier Txb2. Met welke zet kan wit nu materiaal winnen?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 Illegaal rokeren: (*)

Een beginnende schaker heeft net geleerd hoe ‘rokeren’ werkt. Hij begrijpt het nog niet helemaal goed helaas.

In deze stelling wil hij lang rokeren (dus de koning komt op c1 en de toren slaat op d1). Dit mag natuurlijk helemaal niet in deze stelling.

Geef 4 redenen waarom lang rokeren NIET is toegestaan hier.

 

 

 

 

 

 

11: Foutje in de spelregels (1) (***)

Vroeger stond in de regels voor schaken: “als een witte pion de overkant bereikt, dan moet je de pion vervangen door een nieuwe dame, toren, loper of paard.”

Dit klopt niet precies!

Hoe kan wit, met deze spelregel, mat zetten in één zet?

 

 

 

 

 

 

12: Foutje in de spelregels (2) (**)

Vroeger stond in de regels voor schaken: “als een witte pion de overkant bereikt, dan moet je de pion vervangen met een witte dame, toren, loper of paard.”

Dit klopt niet precies!

Hoe kan wit, met deze ‘foute spelregel’ mat in één zetten?

Tip: staat er in de spelregel waar dit witte stuk vandaan moet komen?

 

 

 

 

 

13: Pxe6# (****)

Stel dat wit en zwart elkaar helpen:

Probeer vanuit de beginpositie zo snel mogelijk de zwarte koning mat te zetten

waarbij de laatste zet Pxe6# is.

 

14: Merkwaardig matje (***)

Zwart staat mat.

Zwart staat schaak door de toren én de loper tegelijk.

Wat MOET de laatste zet van wit zijn geweest om deze stelling te veroorzaken?

 

 

 

 

 

 

15: Zelfpat (**)

In dit eindspel staat zwart heel goed: de a-pion is niet te stoppen.

Toch kan wit remise maken door ‘zichzelf pat te zetten’.

Hoe kan wit al zijn stukken vast zetten om zichzelf pat te zetten?

 

 

 

 

 

 

 

16: Hoe dan? (*)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16 Links: Is deze stelling mogelijk in een echte partij?

Zo ja, wat is dan de laatste zet van wit geweest?

Zo nee, waarom niet?

16 Rechts: Is deze stelling mogelijk in een echte partij?

Zo ja, wat is dan de laatste zet van wit geweest?

Zo nee, waarom niet?

 

 

17: Mat in 22 (*)

Wit aan zet; mat in 22.

Hoe?

 

 

 

 

 

 

 

 

18: De Hollandse windmolen (**)

Zwart heeft heel veel stukken, maar toch kan wit winnen. Hoe?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bronvermelding: internet (6,7) , geïnspireerd van internet (11,12,13,15), zelf ontworpen (2,3,9,14,16,17), Pepijn (5) en Nick (10), bekende ‘typische’ schaakkennis (1,4,8,9,18)